erdal kopyalaSevgili okuyucularım, sağlıklı bir yaşamın vazgeçilmez unsurlarından biri şüphesiz spor. Düzenli yapılan spor ve egzersiz, aynı zamanda ince ve fit bir vücuda da zemin hazırlar. Ancak spor yapanların bir o kadar da sağlıklı ve dengeli beslenmeye dikkat etmeleri gerekir. Aksi halde bilinçsizce yapılan diyetler ve vücudun ihtiyaç duyduğu bazı enerji kaynaklarında kısıtlamaya gitmek, fayda yerine zarara yol açar. Siz siz olun kas yapacağım derken göz çıkarmayın. Zira vücut geliştirmeye yönelik egzersiz yapan kişilerde en önemli beslenme hatalarından birisi, yağ tüketimini aşırı kısıtlamaktır. Yağlar vücutta hormonların yapısında bulunmakla birlikte, özellikle bağışıklık sistemi, üreme sağlığı, kemik gelişimi, hücre yenilenmesi ve kan pıhtılaşması gibi temel fonksiyonları olan A, D, E ve K vitaminlerinin vücut tarafından kullanılmasını sağlar. Spor yapan kişiler günlük enerjilerinin yaklaşık yüzde 20’sini yağlardan sağlar. Karbonhidrat içeren tam tahıllı besinler, makarna, pirinç, bulgur, karabuğday, kinoa, sebze ve meyve gibi besinlerin uygun miktarlarda tüketilmesi egzersizden en yüksek faydayı sağlayabilmek için oldukça önemli. Tam tahıllı besinler sayesinde egzersiz sırasında kasta bulunan glikojen yani bir nevi şeker depolarının hızlı boşalması ve buna bağlı oluşan egzersiz sırasındaki yorgunluk oluşumu önlenir. Kan şekerinin ani düşmesinin de önüne geçilir. Ayrıca, yapılan egzersiz türüne bağlı olmakla birlikte uygun karbonhidrat tüketimi ile kas gelişimi desteklenir. Özellikle güce dayalı egzersiz yapan kişiler vücutlarının en çok proteine ihtiyaç duyduğu düşüncesiyle, yüksek oranda yağ ve kolesterol de içeren hayvansal kaynaklı yumurta, et gibi besin kaynaklarını artırırlar. Hatta bunlarla da yetinmeyip dışarıdan protein takviyeleri alabilirler. Oysa vücut geliştirme spor dalında günlük tüketilen enerjinin yarısı karbonhidrat, yüzde 30’u proteinden sağlanır. Bununla birlikte vücudumuzun protein ihtiyacı en fazla, ağırlığımız başına 1,7 gram. Yani 70 kilogram vücut ağırlığı olan bir sporcu için en çok 117 gramdır. Dengeli beslenme ile bu değere ulaşabilmek mümkün. Egzersiz öncesinde, sırasında ve sonrasında uygun sıvı tüketimi yorgunluğun geciktirilmesi, kas kramplarının önlenmesi, konsantrasyonun arttırılması ve sakatlıkların önlenmesi gibi önemli faydalar sağlar. Egzersiz sırasında kaybedilen suyun yerine konabilmesi için özellikle 1 saati geçmeyen egzersizlerde en uygun içecek sudur. Egzersiz süresince ortalama her 20 dakikada 1 su bardağı yani 200 ml su tüketmek yeterli. Egzersiz sonrasında ise kaybedilen sıvıyı ilk 4 saat içerisinde su, ayran, süt, çorba, mineralli su gibi içeceklerle karşılamak performansın sürekliliği için önemli. Yağ yakıcı, kas yapıcı, metabolizma hızlandırıcı, kilo aldırıcı olarak satılan bitkisel besin takviyelerini kullanmadan önce egzersiz ve beslenmenizi gözden geçirmeniz önemli. Egzersiz öncesinde tüketilecek ara öğünler ile egzersiz süresince kan şekerinin düşmesi, kasların korunması ve yorgunluğun önüne geçilmesi sağlanır. Bu nedenle, egzersiz saatinizden 2 saat öncesinde düşük glisemik etkiye sahip ve sindirim sisteminizi rahatsız etmeyecek tahıllı sandviç, tost, sütlü veya yoğurtlu yulaf, yulaflı kurabiye gibi sağlıklı ara öğünleri tüketmeyi unutmayın. Egzersiz sonrasında vücudun en önemli ihtiyacı sağlıklı karbonhidratlar, protein ve sıvı alımı. Egzersizin vücudunuzda yarattığı değişimleri eski haline getirmek yani toparlanma için egzersizden sonra 30-60 dakika arasında besin tüketiminin sağlanması önemli. Egzersizden sonra meyve ile birlikte süt, sandviç ile ayran gibi ara öğün ve en geç 1 saat sonrasında çorba, et grubu besin, makarna, pilav gibi tahıllar, sebze yemekleri ve yoğurt, ayran gibi besinler uygun seçimlerdendir. Egzersiz yapan kişilerin aşırı enerji kısıtlaması durumunda kas kayıpları artar ve metabolizma hızı düşer. Bu nedenle kilo vermek amacıyla egzersiz yapanların, çok düşük kalorili diyetlerden uzak durması gerekir. Egzersizdeki amacınız kas kazanmak ise vücudunuzun günde ekstra 500-1000 kaloriye ihtiyacı olduğunu unutmayın. Eğer hedef, vücut ağırlığınızı değiştirmeksizin yağ oranını düşürüp kas kazanmak ise günlük olarak harcadığınız kadar enerjiyi, yaptığınız egzersize özgü bir beslenme programı uygulayarak hedefinize ulaşmak mümkündür.
Bunların hepsine dikkat etmek tabiki zordur, lakin gidilecek iyi bir spor salonundaki eğitmen size gerekli bilgileri rahatlıkla verip, beslenme üzerindeki bilgi ufuğunuzu yavaş yavaş genişletir.
Hepinize spor, huzur, mutluluk ve sağlık dolu günler dilelerimle