TÜRK DİLİNE EMEK VERENLER

Ana Sayfa » Köşe Yazarları » TÜRK DİLİNE EMEK VERENLER
Paylaş
Tarih : 23 Kasım 2015 - 13:14
Aleaddin Usta

netBirçok aydın yahut aydın görünümlü insan Türkçe’nin Atatürk’le başladığını zanneder.
Atatürk’ün Lâtin harflerini kullandığını ve dolayısıyla “Ulusal Bir Dil” yaratmak adına emek sarf ettiğini söylemeliyiz.
Bunda da başarılı olduğu gerçeğini kabul edemeyenler yahut içine sindiremeyenler, “dil kamuflajı” altında Atatürk’e saldırmaktadırlar.
Ancak çok eski yıllarda bu çalışma zaten yürütülmekte idi.
Şinasi, Reşat Nuri Güntekin, Mehmet Emin Yurdakul, Ahmet Mithat Efendi, Ebuzziya Tevfik,
Türkologlardan Alman asıllı Rus; Wilhelm Radloff Thomsen,
Daha eski tarihlere gidersek; Mütercim Asım ve hatta Kaşgarlı Mahmut’ta söz edilebilir.
Hatta Yozgat asıllı Agop Vartanyan, dil alanındaki üstün başarıları nedeniyle Atatürk tarafından tespit edilip çağırılarak, önce soyadı değiştirilip DİLAÇAR yapıldıktan sonra, Türk Dil Kurumu’nun başkanlığına getirilmiştir.
Atatürk döneminden sonra TDK’nun başına irili ufaklı birçok kişi atanmıştır.
Ancak irili ufaklı derken de kastettiğim gibi, belli kişilerin dışında birçoğunun adı sanı sadece kayıtlarda kalmıştır.
O kadar ki bu makamda oturup eser verememiş olanların da olduğu kanısındayım.
Osmanlıca’nın ıslahı için 1800 lü yıllarda Ahmet Mithat ve arkadaşları, halkın anlayacağı bir dil kullanma zorunluluğunu; “Şu anda topraklarımızda yaşayan ve Türkçe bilen sayısından çok Çince ve hatta belki 70 kat Fransızca bilen insan vardır.” (Ahmet Mithat. C. Kudret. TDK. 1962. Ankara)
Başka bir cümlesinde de; “….. Arap ve Acem lisanından ahzına lüzum (almayı gerekli) gördükleri şeyleri Türkçeleştirmek şöyle dursun, belki Türkçemizi dahi elimizden alarak Arabileştirmişlerdir ki, ‘işin gidişatı’, ‘gün be gün’ vesair bu kabil (türlü) tabiratına (tabirlerin, deyimlerin) lisanımızda dahi istimal edilmesi (kullanılması) gibi büyük bir fesadın (kötülüğün) tohumunu daha o zaman ekmişlerdir. (age. S:27)
“.. Ancak biz dava ediyoruz ki, Şinasi merhumun sadeleştirdiği dereceden birkaç derece daha sadeleşmeye ve daha ziyade umumileşmeye lisanımızın istidadı (yeteneği) vardır. Vaktiyle bu davamıza dair Basiret’e (zamanın en önemli kültür gazetesi) birkaç makale konulmuştu.” (age. S:28)
“Ama deniliyorsa ki, bu tarif ettiğimiz suretle yazlan yazı göze batacak ve söylenilen söz kulağı tırmalayacak kadar sakil (kaba, çirkin) olur. Hayır, biz iddia ederiz ki olmaz. işte bu sekiz bende (Sütunda) kullandığımız lisan tarif etmek istediğimiz Osmanlı lisanı olup, bu lisanla yetmiş satır kadar yazı yazdığımız halde ne bir sıfat, mevsut (sıfat tamlamasında belirtilen), ne bir muızaf (isim tamlamasında belirtilen), muzafun-ileyh (isim tamlamasında belirtilen) ve hatta ne Farisi, ne Arabi bir cemi (çoğul) dahi getirmeyip doğruca yazı verdik….” (age. S:29)

 

Etiketler :

SPONSOR REKLAMLAR

BENZER HABERLER

MAHMUTLAR’DA APARTMAN TOPLANTILARINDA DENETİM SORUNU
MAHMUTLAR’DA APARTMAN TOPLANTILARINDA DENETİM SORUNU

Mahmutlar’da konut sahibi olan kat malikleri yılda bir kez olağan genel kurul toplantısı yaparlar. Yaptıkları bu toplantıdan bir önceki döneme

ARTIK MOLA
ARTIK MOLA

Sanıyorum 2005 yılının sonlarıydı, sanatsal çalışmalarımdan dolayı Alanya basınında “Çöpe Hayat veren Adam” başlığıyla bir haberim

CAHİLLİK ÜZERİNE…(2)
CAHİLLİK ÜZERİNE…(2)

Öyle özlü sözler var ki bu sözler bir deneyimin, zengin bir yaşamın inbiğinden süzülmüş ya da derin bir gözlem gücüne yaslanarak ortaya